Witam Cię serdecznie na moim blogu – Zoo w świecie spółek !

W poprzednim wpisie, dotyczącym obejmowania udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wspomniałem, że prawo pierwszeństwa do objęcia nowych udziałów może zostać wyłączone w umowie spółki lub uchwale wspólników o podwyższeniu kapitału zakładowego.

Owe wyłączenie prawa pierwszeństwa może przybrać charakter wyłączenia bezwarunkowego, ale może też być obwarowane pewnymi ograniczeniami.

Jeżeli prawo do objęcia nowych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym nie zostało wyłączone podczas zawierania umowy spółki z o.o., nic nie stoi na przeszkodzie, aby dokonać takiego wyłączenia w drodze zmiany umowy spółki.

Wyłączenie prawa pierwszeństwa do objęcia nowych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym w drodze zmiany umowy spółki wymaga zgody wszystkich wspólników, którym prawo to zostaje wyłączone. Dzieje się tak, ponieważ prawo pierwszeństwa jest prawem udziałowym, dlatego uchwała dotycząca zmiany umowy spółki z o.o. ograniczająca prawa udziałowe wymaga zgody wspólnika, którego dotyczy.

Wyłączenie prawa udziałowego o którym mówimy może zostać dokonane także w uchwale o podwyższeniu kapitału zakładowego. Jak wspominałem w poprzednim artykule, podwyższenie kapitału zakładowego oraz towarzysząca mu zmiana zasad proporcjonalnego obejmowania udziałów mogą doprowadzić do kompletnej zmiany pozycji poszczególnych wspólników, jaką zajmują w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.

Wspólnik, który oddaje głos przy podejmowaniu uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego – jeżeli uchwała, bądź umowa spółki nie wyłączają prawa pierwszeństwa – musi mieć możliwość skorzystania z tego prawa.

Niedopuszczalne jest podjęcie uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego, a dopiero w kolejnej uchwale wyłączenie prawa pierwszeństwa.

Jeżeli decydujemy się o wyłączeniu prawa pierwszeństwa w uchwale o podwyższonym kapitale zakładowym, to pojawia się pytanie, czy w tym przypadku uchwała wymaga zgody wspólnika, którego prawo zostaje wyłączone.

W myśl art. 246 § 3 Kodeksu spółek handlowych, uchwała dotycząca zmiany umowy spółki, zwiększająca świadczenia wspólników lub uszczuplająca prawa udziałowe bądź prawa przyznane osobiście poszczególnym wspólnikom, wymaga zgody wszystkich wspólników, których dotyczy.

Podwyższenie kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością może nastąpić w drodze uchwały zmieniającej umowę spółki oraz w drodze uchwały podjętej w wykonaniu postanowień umownych spółki, które przewidują maksymalną wysokość oraz termin podwyższenia kapitału zakładowego.

W drugim ze wskazanych przypadków uchwała o podwyższeniu kapitału zakładowego oraz wyłączeniu prawa pierwszeństwa nie powoduje zmiany umowy spółki.

Zastosowanie przepisu art. 246 ksh nie powoduje zastrzeżeń w sytuacji, kiedy uchwała o podwyższeniu kapitału zakładowego oraz o wyłączeniu prawa pierwszeństwa stanowi jednocześnie zmianę umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Wątpliwe może okazać się zastosowanie art. 246 § 3 ksh w przypadku, kiedy uchwała o podwyższeniu kapitału zakładowego (wyłącza jednocześnie prawo pierwszeństwa) zostanie podjęta na podstawie postanowień umowy spółki i nie doprowadzi do jej zmiany.

Problem ten w znacznej części rozwiązuje linia orzecznicza Sądu Najwyższego, której wyrazem jest m.in. uchwała składu 7 sędziów z dnia 17 stycznia 2013 r. (sygn. akt III CZP 57/12).

Zdaniem Sądu Najwyższego, podwyższenie kapitału zakładowego na mocy dotychczasowych postanowień umowy spółki powoduje, że udziały w podwyższonym kapitale zakładowym muszą zostać objęte tylko przez dotychczasowych wspólników i proporcjonalnie do posiadanych w spółce udziałów. Oświadczenia dotychczasowych wspólników o objęciu nowych udziałów wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Nowe udziały przysługują wspólnikom w stosunku do ich dotychczasowych udziałów i nie wymagają objęcia.

W przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, których umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy i nie została zmieniona w inny sposób, niż przy wykorzystaniu tego wzorca, możliwe jest dokonanie zmiany umowy spółki poprzez podjęcie uchwały wspólników w systemie teleinformatycznym (przy wykorzystaniu oczywiście wspomnianego wzorca).

Możliwość podjęcia uchwały na podstawie wzorca została ograniczona tylko i wyłącznie do postanowień zmiennych umowy. Postanowieniami zmiennymi umowy są te postanowienia, które zostały przewidziane we wzorcu, a ich modyfikacja została dopuszczona przez wybór odpowiednich wariantów albo przez wprowadzenie odpowiednich danych w określone pola. Do postanowień zmiennych zaliczamy także postanowienia dotyczące kapitału zakładowego.

Podjęcie uchwały w tym trybie nie wymaga formalnego zwołania zgromadzenia wspólników. Warunkiem jej podjęcia jest oddanie głosu przez wszystkich wspólników spółki z o.o. Prawo głosu wykonuje się przez oświadczenie złożone w systemie teleinformatycznym, opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Przy wykonywaniu prawa głosu wspólnik może zgłosić sprzeciw co do uchwały. Uchwała podjęta w tym trybie jest równoważna z uchwałą sporządzoną w formie pisemnej (w tradycyjny sposób) i wymaga umieszczenia w protokole sporządzonym przez notariusza.

Z brzmienia art. 259¹ ksh wynika, że udziały w podwyższonym kapitale zakładowym, którego podwyższenie zostało dokonane przy wykorzystaniu wzorca, mogą obejmować zarówno dotychczasowi wspólnicy, jak i nowi wspólnicy. Oświadczenie dotychczasowego oraz nowego wspólnika o objęciu udziałów nie wymagają w tym przypadku formy aktu notarialnego. Oświadczenia wymagają złożenia ich w systemie teleinformatycznym i opatrzenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

Skoro udziały w podwyższonym kapitale zakładowym mogą obejmować zarówno osoby z grona dotychczasowych wspólników, jak i nowi wspólnicy – pojawia się pytanie, czy przy podejmowaniu uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego w tym trybie możliwe jest pozbawienie dotychczasowych wspólników prawa pierwszeństwa.

Biorąc za podstawę treść wzorców zarówno umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jak i uchwały zmieniającej umowę spółki, w brzmieniu ustalonym w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 stycznia 2015 r., należy przyjąć, że nie przewidują one takiej możliwości.

 

wyłączenia prawa pierwszeństw

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *